Toen werden we 20

Cobu Boys bestaat over een paar dagen, op 1 september 2026, precies 80 jaar. Een mooi moment om terug te kijken naar een eerder jubileum: het 20-jarig bestaan in 1966. En dat verhaal blijkt verrassend genoeg allesbehalve saai.

Dat jubileum kwam na een paar merkwaardige maanden. In mei 1966 werd tijdens een bijzondere ledenvergadering zelfs gestemd over het voortbestaan van de vereniging. Het had dus weinig gescheeld, of Cobu Boys had die twintig jaar niet eens gehaald.

Gelukkig ligt er in het archief een mooie herinnering aan dat jubileum. Op zaterdag 27 augustus 1966 speelde Cobu Boys in Amersfoort tegen ESV Wuppertal uit Duitsland. De gasten kwamen met een jeugdteam én een herenteam. Na afloop was er een feestavond ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan.

De foto laat de kaft van de aankondiging zien. Juist op die kaft zitten mooie details. Cobu Boys staat er nog met een verbindingsstreepje tussen, tegenover de Eisenbahner Sportverein Wuppertal Ost e.V. Dat e.V. staat voor “eingetragener Verein”: een geregistreerde vereniging met rechtspersoonlijkheid. Nu klinkt dat vanzelfsprekend, maar dat was het toen zeker niet. Cobu Boys had dat pas een paar jaar eerder, in 1961, geregeld.

Maar wie waren die gasten uit Wuppertal eigenlijk?

Daarvoor gaan we eerst een jaar terug. In mei 1965 duikt in het archief voor het eerst correspondentie op met een sportvereniging uit Wuppertal. Daarmee krijgt de geschiedenis van Cobu Boys ineens een internationaal tintje.

De herinnering aan Wuppertal bleef vooral bewaard dankzij Manus Dijkhuizen, voormalig keeper van Cobu Boys en in die periode trainer. Over zijn eigen wedstrijdjaren wist hij later niet alles meer, maar het tripje naar Wuppertal stond hem nog helder voor de geest. Hij vertelt over dat tripje in het jubileumboek uit 1986.

De verwachtingen waren hoog, maar eenmaal aangekomen bleek het stadion volgens Dijkhuizen niet meer dan een gravelveld. Langs de lijn stonden een bierpomp en een feesttent. Dat was voor de spelers minstens zo aantrekkelijk als de wedstrijd. “Het heeft heel wat moeite gekost om de mannen hiervan af te houden,” herinnerde hij zich. Het feest na afloop deed daar nog een schepje bovenop: één man belandde op het politiebureau en in de vroege ochtend vond er zelfs een “striptease” plaats in het raam van het logement.

Die anekdote roept natuurlijk vragen op. Welke club was dit precies? Bestaat die vereniging nog? Juist dat maakt dit verhaal leuk: achter die ene jubileumwedstrijd blijkt een hele spoorweggeschiedenis te zitten.

In april 1966 schreef Cobu Boys opnieuw naar de Duitse voetbalvereniging in Wuppertal, niet ver van het Ruhrgebied. Onze club had eerder toegezegd mee te doen aan een toernooi daar. En dat was niet zomaar een toernooi: naast Cobu Boys stonden ook verenigingen uit Kopenhagen, Parijs, Bochum en Feldkirch op de deelnemerslijst. Een echt internationaal gezelschap dus.

Toch moest Cobu Boys uiteindelijk afzeggen. In Wuppertal waren ze daar begrijpelijk niet blij mee: men had immers op onze komst gerekend. Maar bij Cobu Boys speelde op dat moment nogal wat. De vereniging moest zichzelf herpakken na een spannende periode, waarin zelfs opheffing dreigde. Gelukkig kwam het zover niet. Er stonden nieuwe mensen op, de signalen werden weer positiever en de band met Wuppertal werd snel hersteld. Eind augustus 1966 kwam de Duitse vereniging alsnog naar Amersfoort.

Voor zaterdag 27 augustus 1966 gingen daarom uitnodigingen de deur uit voor de jubileumwedstrijd én de feestavond ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Cobu Boys. Wat een verschil met die buitengewone ledenvergadering van een paar maanden eerder, toen er nog zoveel spanning om de toekomst van de club hing.

Eerst was er een wedstrijd tussen de jeugdteams. Helaas zijn niet alle namen bewaard gebleven. De derde van links is jongeman Schieveld. Rechts naast hem staat Gerrit den Harder. Mogelijk is de vierde van rechts Jan van de Hoek, maar helemaal zeker is dat niet. De leider is dhr. Heijmans.

De foto zelf is prachtig. Zwart-wit natuurlijk, alle jongens keurig naast elkaar in het doel. Let ook op de paal en de lat: klassieke houten, vierkante balken. Geen ronde palen, zoals we die nu gewend zijn. Dat zie je bijna nergens meer. Voetbalvereniging EDON in Zwolle staat er zelfs om bekend. In 2026 hebben zij die vierkante palen nog steeds, en terecht: die koester je.

Ook de tenues vertellen een verhaal. Bij Cobu Boys is bijna alles verschillend: verschillende shirts, rode en zwarte broekjes, witte kousen, gestreepte kousen, zwarte kousen en rode kousen. Dertien voetballertjes op een rij, allemaal net even anders. Het jeugdteam van Wuppertal oogt een stuk uniformer.

Ook de krant besteedde aandacht aan het jubileum. Het knipsel is wat verfomfaaid, maar de tekst en de foto maken het nog altijd de moeite waard.

In die tekst staat trouwens wel een foutje: het ging om het 4^e lustrum, niet om het 5^e. Cobu Boys gaf de gasten een ets van de Amersfoortse toren. ESV Wuppertal gaf ons een bierpul. Die bierpul hebben we niet meer; ik heb hem in elk geval nooit gezien.

De krant meldt ook dat Cobu Boys voor het eerst in een nieuw shirt speelde. En dat shirt viel op: rood, met een zwarte band diagonaal over de borst. Op de teamfoto zie je dat nog beter.

De mannen op die foto zijn, staand van links naar rechts: Toon Arends, Otto van de Werf, Klaas van Alphen, ? Arends, Herman Hutmacher, Gerrit Lansink, Dik Dijk, Hans Epskamp, Jan Vastenburg, Dick van der Heijden, Cees Dijl, Jan Stomphorst, Jan van Egdom, Eddy Goodings en Joop Horlings.

Herman Hutmacher is ook te zien op de foto met beide teams. Hij staat linksvoor, terwijl de voorzitters blijkbaar nog een speech houden. De scheidsrechter staat op de achtergrond. Wuppertal verschijnt opnieuw in keurig tenue en de voorzitters dragen glimmend gepoetste schoenen. Waarschijnlijk zien we dhr. Noorderwier, voorzitter van Cobu Boys, op de rug. De man met bril, van opzij gezien, zal dhr. Horst Streng van ESV Wuppertal zijn. En ja, die speech zal waarschijnlijk in het Duits zijn geweest. Helaas zijn er geen foto’s van de wedstrijd zelf en ook de uitslag is onbekend.

Cobu Boys bestaat nu 80 jaar, maar bestaat ESV Wuppertal eigenlijk ook nog? Tijd om dat uit te zoeken.

De vereniging bestaat nog steeds. Voluit heet zij Eisenbahner Sportverein Wuppertal Ost 1926 e.V. en de trein is nog altijd herkenbaar in het clublogo. De club werd opgericht in 1926 en bestaat in 2026 dus maar liefst honderd jaar. Alleen: een voetbalafdeling heeft ESV Wuppertal Ost niet. Wie alleen naar de huidige situatie kijkt, zou dus gemakkelijk kunnen denken dat Cobu Boys in de jaren zestig niet tegen deze club kan hebben gespeeld.

Toch werd er in Wuppertal-Oost wel degelijk gevoetbald. ESV Wuppertal Ost was van oorsprong een brede spoorwegsportvereniging en bleef later vooral zichtbaar in sporten als kano, zwemmen en hengelsport. Maar bij Heckinghausen en Oberbarmen lag ook de Eisenbahnersportplatz, aan de huidige Widukindstraße en Brandenburglinie. Dat terrein is hoogstwaarschijnlijk het gravelveld waar Manus Dijkhuizen over vertelde in zijn interview.

De spoorlink is belangrijk. ESV betekent Eisenbahner Sportverein: een sportvereniging voor spoorwegpersoneel. Zulke verenigingen waren in Duitsland heel normaal. Spoorwegpersoneel werkte vaak in ploegendiensten, waardoor sporten op gewone clubtijden lastig kon zijn. Een eigen vereniging maakte trainen, wedstrijden en toernooien eenvoudiger.

Dat kwam ook in Nederland voor: in Amersfoort kenden wij SOVA (Spoorweg Ontspannings Vereniging Amersfoort) en in Utrecht was er SSVU, de Spoorwegen Sport Vereniging Utrecht. Vandaag de dag herinnert de S in ASC Nieuwland aan SOVA, terwijl in Utrecht de S van VSC herinnert aan SSVU. ’t Is maar dat je het weet.

In Wuppertal werd in de jaren zestig op de Eisenbahnersportplatz volop gevoetbald. De belangrijkste vaste bespeler in die omgeving was de Wuppertaler Sportclub, ook bekend als Wuppertaler SC of WSC. Die club speelde in lagere amateurklassen van de Niederrheinse voetbalbond en maakte gebruik van de sportfaciliteiten van de spoorwegen.

In 1990 fuseerden de voetballers van ESV Wuppertal Ost met de Wuppertaler SC. Zo ontstond SV Heckinghausen: officieel een jonge club, maar met oudere wortels in het spoorwegvoetbal van Wuppertal-Oost.

SV Heckinghausen gebruikt nog altijd de Sportplatz Widukindstraße, het voormalige spoorwegterrein van ESV Wuppertal Ost. Tegenwoordig ligt daar een modern kunstgrasveld. Met enkele honderden leden is de club een belangrijk sportief middelpunt in de wijk. Het oude spoorwegterrein leeft dus voort, alleen onder een andere naam en in een andere vorm.

Dan nog even terug naar de bierpul. Volgens het krantenartikel werd die overhandigd door de heer Horst Streng. Binnen de voetbalgeschiedenis van Wuppertal-Oost geldt hij als een belangrijke en gerespecteerde vrijwilliger.

Vanaf de jaren zeventig zette Streng zich intensief in voor de jeugd op en rond het sportterrein aan de Widukindstraße. Hij hielp bij het organiseren en begeleiden van de jeugdafdelingen van de spoorwegvoetballers en de Wuppertaler SC. In een wijk met weinig sportvelden wilde hij zoveel mogelijk kinderen uit Heckinghausen laten voetballen in verenigingsverband. Toen in 1990 SV Heckinghausen ontstond, kreeg hij de taak om de jeugdafdelingen van de betrokken clubs samen te brengen.

Tot ver in de jaren 2000 bleef Streng betrokken bij de organisatie, de begeleiding van trainers en de belangen van jeugdleden. In januari 2019 meldde SV Heckinghausen dat oud-jeugdleider Horst Streng was overleden. In 1966 was hij te gast bij Cobu Boys; meer dan vijftig jaar later was hij nog altijd verbonden aan zijn eigen club. Je ziet, Cobu Boys is niet de enige met legendarische clubmensen…

We gaan ook nog even terug naar de foto met beide teams en de voorzitters, die gemaakt is op sportpark Metgensbleek, richting Ringweg Dorrestein. Kijk je nu op Google Streetview, dan zie je nog steeds dat flatgebouw, met rechts daarvan het lage gebouwtje met dakpannen. In zestig jaar tijd is daar opvallend weinig veranderd.

Het gravelveld in Wuppertal uit de herinneringen van Manus Dijkhuizen is inmiddels een kunstgrasveld. Ook bij Cobu Boys trainden we zestig jaar geleden op gravel, op Sportpark Metgensbleek. En ook bij Cobu Boys spelen we vandaag de dag op kunstgras. Daarmee is de cirkel mooi rond.

Zo werd het toch nog een lang verhaal over één jubileumwedstrijd in 1966. Maar wel een verhaal dat laat zien hoeveel geschiedenis er soms achter één oude foto, één krantenknipsel en één verdwenen bierpul schuilgaat.

Aaldert Hofman, 27 augustus 2026